Grammatica en woordenschat, met uitleg in het Somalisch
Alle uitleg staat in eenvoudig Nederlands. Onder elke uitleg staat een korte vertaling in je eigen taal. Lees nu online, en later ook als gedrukt boekje.
Dhammaan sharraxaaddu waxay ku qoran tahay Af-Holandeeska oo fudud. Sharraxaad kasta hoosteeda waxaa ku yaal tarjumaad gaaban oo luqaddaada ah. Hadda internetka ka akhriso, mar dambena buug daabacan ahaan.
Heb je al een account? Log dan in. Je ziet meteen het hele boek.Akoon ma leedahay? Markaas gal. Isla markiiba waxaad arki doontaa buugga oo dhan.
Zo gebruik je dit boekNederlands voor beginners
Zo gebruik je dit boek
Sida loo isticmaalo buuggan
Dit boek is voor iedereen die Nederlands begint te leren. Je hoeft nog niets te kennen.
Buuggan waxaa loogu talagalay qof kasta oo bilaabaya barashada Af-Holandeeska. Uma baahnid inaad hore wax uga taqaan.
Alle uitleg staat in eenvoudig Nederlands. Daaronder staat dezelfde uitleg in je eigen taal, in een licht oranje vak. Lees eerst het Nederlands. Kijk daarna naar je eigen taal.
Sharraxaadda oo dhan waxay ku qoran tahay Af-Holandees fudud. Hoosteeda waxaa ku qoran isla sharraxaaddaas oo luqaddaada ah, sanduuq midabkiisu yahay oranji khafiif ah dhexdiisa. Marka hore akhri qoraalka Af-Holandeeska. Kadib eeg luqaddaada.
Elk hoofdstuk heeft een korte uitleg, een paar regels met voorbeelden, een tip en twee oefeningen. De antwoorden staan achter in het boek.
Cutub kastaa wuxuu leeyahay sharraxaad gaaban, xeerar yar oo tusaalayaal leh, talo iyo laba layli. Jawaabaha waxay ku yaalliin dhammaadka buugga.
Na de grammatica komen de woordenlijsten. Bij elk woord staan het lidwoord, een voorbeeldzin en de vertaling.
Naxwaha kadib waxaa yimaada liisaska erayada. Eray kasta waxaa la socda erayga hore (erayga yar ee magaca ka horreeya), jumlad tusaale ah iyo tarjumaadda.
Lees je online? Tik dan bij een oefening op het goede antwoord. In het gedrukte boek schrijf je het antwoord op de lijn.
Ma internetka ayaad ka akhrinaysaa? Markaas layli kasta, taabo jawaabta saxda ah. Buugga daabacan, jawaabta waxaad ku qortaa xariiqda.
— 1 —
Hoofdstuk 1Grammatica
1
Hoofdstuk 1: Het alfabet en de uitspraak
Alifbeetada iyo dhawaaqa
Het Nederlandse alfabet heeft 26 letters. Misschien ken je de letters al uit het Engels. Maar de klank is vaak anders.
Alifbeetada Af-Holandeeska waxay leedahay 26 xaraf. Waxaa laga yaabaa inaad xarfaha horay uga taqaan Ingiriisiga. Laakiin dhawaaqoodu inta badan wuu ka duwan yahay.
In dit hoofdstuk leer je de namen van de letters, de klinkers en een paar moeilijke klanken.
1. Het alfabet heeft 26 letters. Zo zeg je de namen van de letters.
Alifbeetadu waxay leedahay 26 xaraf. Magacyada xarfaha sidan ayaa loo yiraahdaa:
a (aa) · b (bee) · c (see) · d (dee) · e (ee) · f (ef) · g (gee)
h (haa) · i (ie) · j (jee) · k (kaa) · l (el) · m (em) · n (en)
o (oo) · p (pee) · q (kuu) · r (er) · s (es) · t (tee) · u (uu)
v (vee) · w (wee) · x (iks) · y (ij) · z (zet)
2
2. De klinkers zijn a, e, i, o en u. Een korte klinker schrijf je met één letter. Een lange klinker schrijf je vaak met twee letters.
Shaqalladu waa xarfahan:
a, e, i, o, u
Shaqal gaaban waxaad ku qortaa hal xaraf. Shaqal dheer inta badan waxaad ku qortaa laba xaraf.
man – maan
pen – peen
bom – boom
3
3. Sommige klanken schrijf je met twee letters: ie, oe, eu, ui, ei, ij, ou en au.
Dhawaaqyada qaarkood waxaad ku qortaa laba xaraf:
ie, oe, eu, ui, ei, ij, ou, au
ie: zien · oe: boek · eu: deur
ui: huis · ei: trein · ij: wijn
ou: oud · au: auto
4
4. Ei en ij klinken hetzelfde. Ou en au klinken ook hetzelfde.
Labadan isku dhawaaq bay leeyihiin:
ei / ij
Labadanna sidoo kale isku dhawaaq bay leeyihiin:
ou / au
de trein – de wijn
koud – blauw
5
5. De g en de ch klinken hetzelfde: achter in je keel. Een d aan het eind van een woord klinkt als een t.
Labadan xaraf isku dhawaaq bay leeyihiin. Codku wuxuu ka soo baxaa gadaasha cunaha, wuxuuna u dhow yahay kh-da Soomaaliga, sida erayga khamiis. Ma aha g-da Ingiriisiga:
g / ch
Xarafkan, marka uu ku jiro dhammaadka erayga, wuxuu u dhawaaqmaa sida t:
d
goed · acht · lachen
de hond · het bed · goed
Tip
Oefen je naam te spellen met de namen van de letters. Bij de gemeente of de huisarts vragen ze vaak: Kunt u dat spellen?
Ku tababar inaad magacaaga ku higgaadiso magacyada xarfaha Af-Holandeeska. Xafiiska degmada ama dhakhtarka qoyska waxay inta badan ku weydiiyaan su'aashan:
Kunt u dat spellen?
Oefening 1.1 · Is de klinker kort of lang?
Shaqalku ma gaaban yahay mise ma dheer yahay? Gaaban waa:
Zijn en hebben zijn de belangrijkste werkwoorden van het Nederlands. Je gebruikt ze elke dag: als je jezelf voorstelt, over je familie praat of zegt hoe het met je gaat.
Falalka ugu muhiimsan Af-Holandeeska waa labadan:
zijn, hebben
Macnahoodu waa ahaansho iyo haysasho. Maalin kasta ayaad isticmaashaa: marka aad naftaada soo bandhigto, marka aad ka hadasho qoyskaaga ama marka aad sheegto sida aad tahay.
Allebei zijn ze onregelmatig. Je moet de vormen uit je hoofd leren.
Labaduba waa falal aan xeerka raacin. Qaababkooda waa inaad xafiddaa.
De regels
1
1. Dit zijn de vormen van zijn in de tegenwoordige tijd.
Kuwani waa qaababka falka ahaansho ee wakhtiga hadda:
ik ben · jij bent · u bent
hij is · zij is · het is
wij zijn · jullie zijn · zij zijn
2
2. Dit zijn de vormen van hebben in de tegenwoordige tijd.
Kuwani waa qaababka falka haysasho ee wakhtiga hadda:
ik heb · jij hebt · u hebt (of: u heeft)
hij heeft · zij heeft · het heeft
wij hebben · jullie hebben · zij hebben
3
3. Zijn gebruik je voor wie je bent, waar je bent en hoe je je voelt.
Heb je al een account? Log dan in. Je ziet meteen het hele boek.Akoon ma leedahay? Markaas gal. Isla markiiba waxaad arki doontaa buugga oo dhan.
— 7 —
Hoofdstuk 7Grammatica
7
Hoofdstuk 7: De woordvolgorde (inversie)
Kala horreynta erayada (is-beddelka kala horreynta)
In een gewone Nederlandse zin staat het werkwoord altijd op de tweede plaats. Dat is de belangrijkste regel van de zin.
Jumlad caadi ah oo Af-Holandees ah, falku had iyo jeer wuxuu ku jiraa meesha labaad. Taasi waa xeerka ugu muhiimsan ee jumladda.
Begint de zin niet met het onderwerp, maar bijvoorbeeld met een tijd of een plaats? Dan wisselen het onderwerp en het werkwoord van plaats. Dat heet inversie.
Haddii jumladdu aanay ku bilaabmin yeelaha, balse ku bilaabato tusaale ahaan wakhti ama goob, yeelaha iyo falku meelahooda ayay is-weydaarsadaan. Taas waxaa la yiraahdaa is-beddelka kala horreynta.
Dit hoofdstuk staat in het volledige boek.
Lees het hele boek gratis — maak een gratis account
Heb je al een account? Log dan in. Je ziet meteen het hele boek.Akoon ma leedahay? Markaas gal. Isla markiiba waxaad arki doontaa buugga oo dhan.
— 9 —
Hoofdstuk 9Grammatica
9
Hoofdstuk 9: Het verleden (perfectum)
Wakhtigii hore (wakhtiga hadda ee dhammaystiran)
Over iets wat al gebeurd is, praat je meestal met het perfectum. Dat is een vorm van hebben of zijn met een voltooid deelwoord.
Wax horay u dhacay inta badan waxaad kaga hadashaa wakhtiga hadda ee dhammaystiran. Wakhtigan wuxuu ka kooban yahay laba qaybood. Qaybta koowaad waa mid ka mid ah labadan fal kaaliye: